English    Türkçe    فارسی   

5
3057-3081

  • حرص چون خورشید را پنهان کند  ** چه عجب گر پشت بر برهان کند 
  • حکایت هم در بیان تقریر اختیار خلق و بیان آنک تقدیر و قضا سلب کننده‌ی اختیار نیست 
  • گفت دزدی شحنه را کای پادشاه  ** آنچ کردم بود آن حکم اله 
  • گفت شحنه آنچ من هم می‌کنم  ** حکم حقست ای دو چشم روشنم 
  • از دکانی گر کسی تربی برد  ** کین ز حکم ایزدست ای با خرد  3060
  • بر سرش کوبی دو سه مشت ای کره  ** حکم حقست این که اینجا باز نه 
  • در یکی تره چو این عذر ای فضول  ** می‌نیاید پیش بقالی قبول 
  • چون بدین عذر اعتمادی می‌کنی  ** بر حوالی اژدهایی می‌تنی 
  • از چنین عذر ای سلیم نانبیل  ** خون و مال و زن همه کردی سبیل 
  • هر کسی پس سبلت تو بر کند  ** عذر آرد خویش را مضطر کند  3065
  • حکم حق گر عذر می‌شاید ترا  ** پس بیاموز و بده فتوی مرا 
  • که مرا صد آرزو و شهوتست  ** دست من بسته ز بیم و هیبتست 
  • پس کرم کن عذر را تعلیم ده  ** برگشا از دست و پای من گره 
  • اختیاری کرده‌ای تو پیشه‌ای  ** که اختیاری دارم و اندیشه‌ای 
  • ورنه چون بگزیده‌ای آن پیشه را  ** از میان پیشه‌ها ای کدخدا  3070
  • چونک آید نوبت نفس و هوا  ** بیست مرده اختیار آید ترا 
  • چون برد یک حبه از تو یار سود  ** اختیار جنگ در جانت گشود 
  • چون بیاید نوبت شکر نعم  ** اختیارت نیست وز سنگی تو کم 
  • دوزخت را عذر این باشد یقین  ** که اندرین سوزش مرا معذور بین 
  • کس بدین حجت چو معذورت نداشت  ** وز کف جلاد این دورت نداشت  3075
  • پس بدین داور جهان منظوم شد  ** حال آن عالم همت معلوم شد 
  • حکایت هم در جواب جبری و اثبات اختیار و صحت امر و نهی و بیان آنک عذر جبری در هیچ ملتی و در هیچ دینی مقبول نیست و موجب خلاص نیست از سزای آن کار کی کرده است چنانک خلاص نیافت ابلیس جبری بدان کی گفت بما اغویتنی والقلیل یدل علی الکثیر 
  • آن یکی می‌رفت بالای درخت  ** می‌فشاند آن میوه را دزدانه سخت 
  • صاحب باغ آمد و گفت ای دنی  ** از خدا شرمیت کو چه می‌کنی 
  • گفت از باغ خدا بنده‌ی خدا  ** گر خورد خرما که حق کردش عطا 
  • عامیانه چه ملامت می‌کنی  ** بخل بر خوان خداوند غنی  3080
  • گفت ای ایبک بیاور آن رسن  ** تا بگویم من جواب بوالحسن